Định luật Festinger (Nguyên tắc 10/90) Thường được tóm tắt là "quy tắc 10/90", khái niệm tâm lý phổ biến này cho rằng 10% cuộc sống của bạn được tạo nên bởi những gì xảy ra với bạn, trong khi 90% còn lại được quyết định bởi cách bạn phản ứng với những sự kiện đó. 10%: Những sự kiện không thể kiểm soát được như tắc đường, lỡ chuyến bay hoặc làm đổ cốc cà phê. Bạn không thể thay đổi những sự thật này một khi chúng đã xảy ra.

  90%: Phản ứng cảm xúc, thái độ và hành động của bạn. Bằng cách chuyển sự chú ý khỏi sự kiện ngoài tầm kiểm soát và tập trung hoàn toàn vào phản ứng của bạn, bạn sẽ giành lại quyền kiểm soát đối với căng thẳng và sức khỏe tinh thần của mình.

  Lý thuyết bất hòa nhận thức (Cognitive Dissonance Theory) được Festinger công bố lần đầu tiên vào năm 1957, lý thuyết này giải thích cách tâm trí con người xử lý các niềm tin, ý tưởng hoặc giá trị mâu thuẫn.

  Mâu thuẫn: Khi hành vi của một người xung đột với niềm tin sâu sắc của họ (ví dụ: biết hút thuốc có hại nhưng vẫn tiếp tục hút thuốc), họ sẽ trải nghiệm sự căng thẳng và khó chịu về mặt tâm lý nghiêm trọng.

  Giải pháp: Để giảm bớt căng thẳng này, tâm trí sẽ vô thức buộc phải thay đổi. Mọi người sẽ thay đổi hành vi của họ để phù hợp với niềm tin của họ, hoặc họ sẽ biện minh cho hành vi của mình và thay đổi niềm tin của họ để phù hợp với hành động đó.

Trong cuốn sách của mình, Festinger đã đưa ra một ví dụ như sau:

  Một buổi sáng, sau khi thức dậy, Festinger đi rửa mặt và tiện tay tháo chiếc đồng hồ đắt tiền của mình để cạnh bồn rửa mặt, vợ anh sợ đồng hồ bị nước làm ướt nên đem đặt nó lên bàn ăn. Con trai anh tỉnh dậy, lúc tới bàn ăn lấy bánh mì, không cẩn thận đã làm chiếc đồng hồ rơi xuống đất và hỏng mất.
  Festinger vô cùng yêu thích chiếc đồng hồ, liền đánh con trai một trận thật đau, sau đó tức giận hằm hằm mắng vợ một hồi. Vợ anh cảm thấy vô lý, nói với anh rằng vì sợ nước làm ướt đồng hồ nên mới làm như vậy, Festinger nói đó là chiếc đồng hồ không thấm nước.
  Thế là hai người cãi nhau kịch liệt. Vì quá tức giận Festinger đã không thèm ăn bữa sáng, lái xe tới công ty luôn, nhưng lúc sắp tới công ty thì đột nhiên nhớ ra mình quên mang cặp, lại lập tức trở về nhà.
  Nhưng trong nhà lại chẳng có ai, vợ thì đi làm, con thì đi học, Festinger lại để chìa khóa ở trong cặp, không có cách nào vào nhà, anh đành phải gọi điện cho vợ để lấy chìa khóa.
  Trong lúc người vợ vội vã chạy về nhà đã đâm vào một sạp hoa quả ven đường, chủ sạp không cho cô đi, bắt cô phải bồi thường, cô buộc lòng phải bồi thường một khoản tiền mới được đi.
  Sau khi lấy được cặp, Festinger đã đi trễ 15 phút, bị cấp trên gay gắt phê bình, tâm trạng lúc này đã vô cùng tồi tệ. Trước khi tan làm, vì một việc nhỏ mà anh lại cãi nhau với đồng nghiệp một trận nữa.
  Người vợ cũng bởi vì phải về nhà đưa chìa khóa cho chồng mà mất giải thưởng chuyên cần cả tháng. Hôm nay con trai tham gia thi đấu bóng chày, vốn dĩ cậu bé hy vọng sẽ đoạt giải quán quân, không ngờ vì tâm trạng không tốt, không phát huy được khả năng, bị loại ngay từ vòng một.
  Trong câu chuyện được lấy làm ví dụ này, chiếc đồng hồ bị vỡ là 10% chúng ta không thể kiểm soát trong cuộc sống, còn một loạt những việc xảy ra sau đó chính 90% còn lại. Chính là bởi vì mọi người trong câu chuyện đều không kiểm soát được 90% đó, mới dẫn tới việc biến ngày hôm đó trở thành “ngày rắc rối”.
  Hãy thử nghĩ, sau khi 10% kia xảy ra, giả sử Festinger không làm như những gì mình đã làm, đổi một thái độ khác. Ví dụ, anh tới an ủi con trai: “Đừng quá lo lắng con trai, đồng hồ vỡ rồi cũng không sao, bố mang đi sửa là được”. Nếu làm như vậy con trai sẽ vui vẻ, vợ cũng thoải mái, chính bản thân anh ấy cũng không phiền muộn, vậy thì tất cả những vấn đề sau đó sẽ không xảy ra rồi.
  Có thể thấy, bạn không thể khống chế được 10% trước đó, nhưng hoàn toàn có thể dùng thái độ và hành vi của mình để quyết định 90% sự việc phía sau.
  Trong thực tế cuộc sống, chúng ta thường nghe những lời ca thán như: Tại sao tôi lại kém may mắn như vậy, ngày nào cũng gặp phải những chuyện đen đủi, làm thế nào để tâm trạng tôi tốt hơn một chút, ai có thể giúp tôi đây?
  Đây chính là vấn đề về tâm lý của mỗi cá nhân. Thực ra không ai có thể giúp bạn ngoài chính bản thân bạn. Nếu như mọi người có thể hiểu và vận dụng thuần thục “Định luật Festinger” trong cách giải quyết, mọi chuyện sẽ được xử lý một cách thỏa đáng.

Your situation is nothing your response is everything

10% sự việc xảy ra trong đời là bạn không cách nào kiểm soát được

nhưng 90% còn lại đều phụ thuộc vào chính bạn.

  Đây là một tư duy mạnh mẽ: Hoàn cảnh của bạn chỉ là điểm khởi đầu; phản ứng bạn lựa chọn mới thực sự quyết định kết quả. Thay vì để những thách thức định nghĩa bạn, bạn hãy kiểm soát con đường của mình bằng cách phản ứng với sự kiên cường và tư duy phát triển. Dưới đây là cách để áp dụng triết lý đó vào thực tế: 
 - Chuyển từ Phản ứng sang Đáp lại: Dừng lại giúp bạn kiểm soát được tình hình. Phản ứng là tự động; đáp lại là một lựa chọn có chủ đích, mang tính chiến lược. 
 - Tập trung vào những gì có thể kiểm soát: Bạn không thể thay đổi những quân bài mình được chia, nhưng bạn có thể thay đổi cách chơi chúng. Chỉ tập trung năng lượng vào những gì bạn có thể tác động. 
 - Định hình lại những trở ngại: Xem những thách thức bất ngờ như dữ liệu hoặc cơ hội để thích nghi chứ không phải là rào cản. Sẵn sàng áp dụng điều này vào thực tế? Hãy biến tình huống hiện tại của bạn thành một chiến lược. Bạn đang đối mặt với thách thức hoặc tình huống nào ngay bây giờ?

  Chỉ cần mong muốn vượt qua những khó khăn, thay đổi thái độ than thở, phàn nàn thành tích cực, chủ động làm những việc bạn nên làm bây giờ, như vậy nhất định sẽ gạt bỏ được khó khăn, tiếp tục theo đuổi những mục tiêu tiếp theo.